PL | EN | DE | FR | CS
Nagłówek strony XXX‑lat

XXX‑lat Tradycyjnego Oddziału C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej No. 2 barona Edwarda von Beschi – Twierdza Kraków

Trzy dekady w służbie historii i tradycji

1996–2026 – lata nieprzerwanej działalności edukacyjnej i patriotycznej na rzecz upowszechniania historii wojskowości oraz dróg Polaków do niepodległości.

Wystawy Filmy Wyróżnienia Krzyż Pamięci Powrót na stronę główną Instytut i Muzeum IWŚ

Jubileusz, który zapisuje się w historii

Jubileusz XXX-lecia Tradycyjnego Oddziału C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej Nr 2 barona Edwarda von Beschi –Twierdza Kraków to moment wyjątkowy – symboliczna suma tysięcy godzin spędzonych na przygotowaniach i realizacjach uroczystości, badaniach archiwalnych oraz pracy społecznej na rzecz zachowania pamięci oraz szeroko rozumianej edukacji. To również setki tysięcy kilometrów przejechane po Europie i Azji, aby poznać miejsca o znaczeniu historycznym i przeżyć je w niecodzienny sposób – w historycznych mundurach, bo tylko wchodząc w skórę tych, o których opowiadamy możemy opowiadać prawdziwe historie.

Przez trzy dekady działalności Regiment stał się rozpoznawalnym ambasadorem historii w Polsce i za granicą, łącząc pasję, profesjonalizm i głębokie przywiązanie do tradycji z nowoczesnymi formami edukacji historycznej. Niewątpliwie po naszej pracy zostaną kiedyś widome znaki świadczące o naszym wyjątkowym zaangażowaniu w podjętą w 1996 roku misję.

Dorobek i zasługi Regimentu

Dorobek XXX‑lecia to setki wydarzeń, tysiące odbiorców i nieprzerwana działalność edukacyjna. Dzięki wysokim standardom i współpracy z instytucjami kultury Regiment stał się rozpoznawalnym ambasadorem historii w Polsce i za granicą. Brał udział i wpółtworzył najważniejsze rocznice 100-lecia I wojny światowej niemal w całej Europie. Na przestrzeni lat był uczestnikiem spotkań z wybitnymi przedstawicielami wielu narodów tworzących współczesną Europę podkreślając polskie historie i drogi Polaków do odzyskania niepodległości w 1918 r.

Hasło "Diumni Strażnicy Tradycji" nie jest przypadkowe bowiem przez lata Regiment odtwarzał szereg niejednokrotnie zapomnianych tradycji, tworzył nowe, a w miejscach istotnych dla pamięci narodowej zarówno w kraju jak i poza granicami fundował pamiątkowe tablice i wznosił pomniki.

Odnowienie zmiany warty pod Wieżą Ratuszową na Krakowskim Rynku z okazji bezkrwawego oswobodzenia miasta w dniu 31 października 1918 r. zrealizowana po raz pierzy od wybuchu II wojny światowej w 1996 roku stała się ponownie tradycją Krakowa. Tradycja ta zyskał w 1998 roku zupełnie nowy element w postaci międzynarodowych obchodów realizowanych przez szereg lat przez Regiment w Podgórzu - dzielnicy Krakowa, do których w 2008 roku zaprosił Radę Dzielnicy XIII zupełnie niezainteresowaną do tego czasu podtrzymywaniem tej niepodległościowej tradycji. W końcu obchody te zostały rozszerzone w 2010 roku o uroczystości w pierwszym miejscu nipodległej Polski - Dworcu Kolejowym w Płaszowie, gdzie ostatecznie w 2018 roku Regiment ufundował pamiatkową tablicę przypominającą znaczenie tego miejsca dla historii niepodległości Polski.

Przez lata Regiment dbał również o współpracę z Wojskiem Polskim uczestnicząc na różnych polach aktywności w życiu żołnierzy. Wspierał liczne działania podnoszące wiedzę historyczną w niszowych obszarach. Wyciągał na światło dzienne zapomnianych bohaterów przemilczanych po II wojnie światowej.Brał udział w Licznych ćwiczeniach i testach na poligonach wojskowych.

Regiment przełamał niewidzialną barierę niechęci pomiędzy Czechami i Polakami zamieszkującymi Śląsk Cieszyński dzięki systematycznym wizytom i upamiętnianiu obydwóch stron konfliktu z 1919 roku. Swoją postawą dał przykład jak poimo dawnych animozji należy dbać o pamięć o poległych ofiarach siedmio i półdniowej wojny. Odwiedzając podczas zimowych rajdów również mogiły czechosłowackich żołnierzy doprowadził do wizyt przedstawicieli Czeskosłowackiego Związku Legionistów na grobach polskich żołnierzy.

Dzięki wysokim standardom, dbałości o detale umundurowania i wyposażenia, a także współpracy z historykami i muzeami, Regiment przyczynił się do upowszechniania rzetelnej wiedzy historycznej, przełamując stereotypy i pokazując złożoność polskich dziejów.

Szczególną rolę odegrały liczne konkursy i pokazy edukacyjne dla młodzieży, wystawy tematyczne, widowiska batalistyczne, udział w uroczystościach państwowych oraz praca na rzecz opieki nad miejscami pamięci. Dla wielu młodych ludzi kontakt z Regimentem stał się początkiem głębszego zainteresowania historią i zaangażowania w życie lokalnej społeczności.

To jest niewątpliwie nasz sukces!

Działalność edukacyjna

Wystawy

Przez XXX lat działalności zrealizowaliśmy szereg wystaw tematycznych przede wszystkim dedykowanych Polakom w służbie austriacko-węgierskiej i lokalnej historii. Nie były to zwykłe ekspozycje, gdyż były prezentowane w miejscach o ugruntowanej renomie, co potwierdza ich duży profesjonalizm i wartość historyczno-kulturową.

Już w pierwszym roku działalności rozpoczęliśmy od wystawy Kraków – Miasto Garnizonowe 1848-1939 w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa – obecnie Muzeum Krakowa, która była doskonałym podsumowanie historii miasta widzianego przez pryzmat dwóch różniących się garnizonów, z jednej strony austriackiego a z drugiej polskiego. Kolejne były wystawy „K. u K. Humor” i „Humor w okopach” które za pośrednictwem kart pocztowych opowiadały losy żołnierskie przed wybuchem i po wybuchu I wojny światowej. „Austricko-węgierskie fortyfikacje nadgraniczne 1914-1918” w ciekawy sposób ukazały różnorodność Europy Środkowej przez pryzmat fortyfikacji wznoszonych dla zabezpieczenia granic naddunajskiej monarchii, w której żyło ponad 4 miliony Polaków, z których w czasie wojny w armii tego państwa służyło blisko 850 tysięcy, a 10% z nich zginęło na wszystkich frontach wielkiej wojny.

Jednym z poważniejszych cyklów ekspozycji była wystawa „100–lat Flotylli Wiślanej i regulacji górnego biegu Wisły”, która wraz z królowa polskich rzek wędrowała od Krakowa do Warszawy, aby ostatecznie zakotwiczyć w Muzeum Wojska Polskiego. Była to wyjątkowa ekspozycja ukazująca powstanie austriacko-węgierskiej flotylli rzecznej, regulacje Wisły w latach 1902-1918 oraz przekształcenie austriackiej jednostki w zalążek polskiej Marynarki Wojennej w dniu 1 listopada 1918 roku. Po drodze wystawa była prezentowana w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu i Muzeum Czartoryskich w Puławach.

Dedykowany wystawom profil na Facebook

Cykl rocznic 110-lecia wybuchu I wojny światowej rozpoczęła wystawa „Nasi Strzelcy” opowiadająca historię Legionów Polskich, która została zaprezentowana w Krakowie podczas rocznicy wymarszu 1Kompanii Kadrowej, Muzeum Damjanicsa Janosa w Solnoku na Węgrzech i Muzeum Narodowym Historii Współczesnej Słowenii w Lublanie oraz do dzisiaj towarzyszy działaniom edukacyjnym 1 Dywizji Piechoty Legionów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Kolejna wystawa z cyklu „Polacy na froncie włoskim 1915-1918” prezentowana w Parku Techniki Wojskowej w Pivka na Słowenii w części usystematyzowała i przypomniała o ważnych w dziejach Polakach, którzy przeszli przez piekło włoskiego frontu, wystawa ta została również zaprezentowana w Muzeum Józefa Piłsudskiego podczas naukowej konferencji przygotowanej przez 1. Dywizje Piechoty Legionów. Trzecią z cyklu jest wystawa „Na Wasze Czyny Patrzy Sześć Oczu” Polacy na bliskim wschodzie podczas I wojny Światowej, która zabiera widzów do Imperium Osmańskiego, gdzie wielu Polaków odgrywało istotne role szczególnie jako uczestnicy walk na spalonym słońcem froncie od Gallipoli po Egipskie piramidy. Jej pierwsza odsłona miała miejsce w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie. To zaledwie niewielka część naszych realizacji z ostatnich XXX lat.

Jednak należy również wspomnieć o złych historiach, jak wystawa dedykowana artylerii fortecznej towarzysząca prezentacji książki zrealizowanej w Forcie Marszowiec, podczas której jeden z widzów wykonał zdjęcia, i jako firma w 2025 roku udostępnił bezprawnie jako swoja własność Związkowi Gmin Fortecznych na ekspozycję do ostatnio otworzonego muzeum w Duńkowiczkach.

Przed nami kolejne ciekawe projekty, które w nadchodzącej przyszłości zaprezentujemy Państwu. Już dzisiaj zapraszamy!

NASI STRZELCY

POLACY NA FRONCIE WŁOSKIM 1915-1918

NA WASZE CZYNY PATRZY SZEŚĆ OCZU

Wykłady, prelekcje, konferencje, podróże studialne i lekcje żywej historii

Przez XXX lat działalności zrealizowaliśmy szereg działań edukacyjnych do których zaliczają się różnego rodzaju zajęcia dla młodzieży...

Pozostałe działania edukacyjne

Filmy

Minione lata obfitowały w produkcje filmów dokumentalnych i fabularnych pozwalając na zdobycie doświadczenia i umiejętności również na tej niwie...

Aby obejrzeć film kliknij tytuł w oknie podglądu.

Wyróżnienia

Jesteśmy niezmiernie dumni z otrzymanych wyróżnień, ale bardziej istotne jest dla nas to, co my możemy dać innym. Dlatego rozwinęliśmy system wyróżnień składający się z medali jubileuszowych i pamiątkowych towarzyszących najważniejszym jubileuszom i rocznicom, jakie w minionych latach przybliżaliśmy społeczeństwu. Wśród nich znalazły się medale jubileuszy kolejnych lat działalności Regimentu, Medale upamiętniające kolejne rocznice, a w tym:

Odznaczenia Jubileuszowe i pamiątkowe:

Istotną cześć całego systemu stanowią również odznaczenia nadawane za zasługi dla naszej działalności, które stanowią wyróżnienia dla członków Regimentu, szczególnie odznaka za wieloletnią służbę, oraz przyznawane również członkom innych stowarzyszeń czy też instytucjom i osobom cywilnym, które spotykamy na naszej drodze.

Odznaczenia za zasługi:

Do najwyższych wyróżnień dostępnych dla członków Regimentu należą dwa ordery, które są nadawane przez samodzielne kapituły jedynie w wyjątkowych okolicznościach dla podkreślenia znaczenia pracy na rzecz rozwoju Regimentu. Oprócz członków, wyróżnienia te są również dostępne dla osób mających znaczący wkład dla naszej działalności i realizowanych projektów.

Ordery:

Tradycją w Regimencie jest, że medale srebrne wykonywane są ze srebra, a medale złote ze złoconego srebra lub brązu.

Partnerzy i instytucje współpracujące

W ciągu trzydziestu lat działalności Regiment miał zaszczyt współpracować z wieloma instytucjami kultury, jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami społecznymi i innymi podmiotami o podobnym profilu. To dzięki tej współpracy możliwe było realizowanie projektów na wysokim poziomie. Niezależnie od wielkości wkładu zawsze była to dla nas istotna pomoc i wsparcie.

Przy tej okazji dziękujemy:

Wszystkim naszym partnerom i instytucjom wspierającym serdecznie dziękujemy za zaufanie, współpracę i wspólnie zrealizowane przedsięwzięcia. To były dla nas niezapomniane doświadczenia, które przeżywaliśmy wspólnie. Jeżeli kogokolwiek pominęliśmy, to przepraszamy — czasami pamięć bywa zawodną.

Pamiętamy

Wspominamy członków Regimentu, którzy w szczególny sposób przyczynili się do jego rozwoju i przez lata byli najlepszymi kompanami naszych podróży przez historę.

Przesłanie XXX‑lecia

XXX-lecie nie jest końcem, lecz pewnym etapem na naszej drodze. To doniosła chwila, która daje nam okazję do podsumowań, refleksji i spojrzenia na to, co dotychczas osiągnęliśmy, lecz jednocześnie otwiera przed nami szerokie perspektywy na przyszłość. Wchodząc w następne dekady działalności, Regiment pozostaje wierny swoim korzeniom, wartościom oraz ideałom, które przez lata kształtowały naszą tożsamość i misję. Jesteśmy przekonani, że tradycja i pamięć historyczna, które pielęgnujemy, stanowią fundament, na którym możemy budować nowe projekty, kreatywne inicjatywy oraz innowacyjne sposoby prezentowania przeszłości. Jednocześnie pozostajemy otwarci na nowe wyzwania, formy przekazu i sposoby opowiadania o historii, gotowi adaptować się do zmieniających się realiów, technologii i oczekiwań współczesnych odbiorców. Naszym celem jest nie tylko kontynuowanie działań dotychczasowych, ale także wyjście naprzeciw nowym możliwościom, jakie niesie ze sobą XXI wiek.

Naszym celem pozostaje kultywowanie tradycji i pamięci o tych, którzy tworzyli wielowiekowe dziedzictwo Polaków w austriacko-węgierskiej służbie wojskowej i cywilnej, popularyzacja dziejów tych ludzi oraz ich niezłomnych dążeń do odzyskania niepodległości. Chcemy, by ich losy, decyzje, poświęcenie i codzienna praca były znane szerokiemu gronu odbiorców — nie tylko miłośnikom historii, ale także młodym pokoleniom, które dopiero zaczynają swoją przygodę z poznawaniem przeszłości. Dążymy do budowania i umacniania świadomości historycznej wśród kolejnych pokoleń, aby pamięć o tamtych czasach, o odwadze, trudnościach i nadziejach nie zaginęła, lecz stała się inspiracją do działania i świadomego życia we współczesnym świecie. Wierzymy głęboko, że historia opowiadana z pasją może inspirować, uczyć i jednoczyć ludzi o różnych poglądach, a przede wszystkim ma realny wpływ na kształtowanie naszej wspólnej przyszłości — zmieniając nasze otoczenie na lepsze, bardziej świadome, bardziej empatyczne i bardziej zjednoczone.

Zdjęcia XXX‑lecia

Stwożyliśmy od podstaw tradycję Międzynarodowych Obchodów Bezkrwawej Rewolucji 30 i 31 października 1918 roku.

Tak wygląda prawdziwa determinacja i dążenie do realizacji zamieżonego celu, to tylko jeden z wielu przykładów naszej siły woli, która kształtuje rzeczywistość!

Do góry Strona główna Instytut i Muzeum IWŚ

© 2026 Dumni Strażnicy Tradycji – Tradycyjny Oddział C. i K. Regimentu Artylerii Fortecznej No. 2 barona Edwarda von Beschi - Twierdza Kraków